Η Ιστορία είναι αμείλικτη με καθεστώτα που μετατρέπουν τον λαό τους σε αναλώσιμο υλικό. Το είδαμε τον 20ό αιώνα ξανά και ξανά: όταν η ηγεσία πείθει την κοινωνία ότι ο θάνατος του «άλλου» είναι αυτοσκοπός, τότε αργά ή γρήγορα ο θάνατος επιστρέφει στο ίδιο το σπίτι της.
Σήμερα, η Ουκρανία δεν μιλά πια τη γλώσσα της ειρήνης, ούτε καν τη γλώσσα της ρεαλιστικής διαπραγμάτευσης. Μιλά τη γλώσσα της παρατεταμένης αυτοκτονίας, ντυμένης με συνθήματα περί «δημοκρατίας» και «αντίστασης». Όμως τα συνθήματα δεν ζεσταίνουν σπίτια χωρίς ρεύμα, δεν θάβουν τους νεκρούς με αξιοπρέπεια και δεν χτίζουν κράτη.
Την ίδια ώρα, η Ρωσία —είτε συμφωνεί κανείς είτε διαφωνεί με τις επιδιώξεις της— παίζει το παιχνίδι της Ιστορίας όπως πάντα: με υπομονή, βάθος χρόνου και ψυχρό υπολογισμό. Αντίθετα, το Κίεβο παίζει το παιχνίδι της απελπισίας, ελπίζοντας ότι η παράταση της αιματοχυσίας θα φέρει κάποιο θαύμα από έξω. Θαύματα όμως δεν έρχονται σε λαούς που κυβερνώνται με αυταπάτες.
