Ένα σενάριο που αγγίζει τα όρια της πρόκλησης και της πολιτικής ανευθυνότητας επανέρχεται στο προσκήνιο, σε μια περίοδο που η γεωπολιτική αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο κλιμακώνεται επικίνδυνα: η ιδέα αγοράς ελληνικών νησιών ως.. «ασφαλών καταφυγίων» για αλλοδαπούς πληθυσμούς, και συγκεκριμένα από Ισραηλίτες.
Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται σε ισραηλινά μέσα, κύκλοι που συνδέονται με τον πρώην υπουργό Άμυνας Benny Gantz φέρονται να εξέτασαν την προοπτική μετοίκησης σε ελληνικά νησιά που θα χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση πολεμικής κρίσης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εκπρόσωπος του κόμματος «Kahol Lavan» (Μπλε και Λευκό), υπό την ηγεσία του Benny Gantz, είχε εκκινήσει σχετική προσπάθεια, αξιοποιώντας κεφάλαια του Εβραϊκού Εθνικού Ταμείου (JNF).
Η Avri Steiner, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Himnuta, εταιρείας που συνδέεται με το JNF, είχε θέσει το ζήτημα το 2022.
Μιλώντας στην εφημερίδα Maariv, η Steiner είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: «Τι θα κάνουμε αν υλοποιηθεί ένα σενάριο που απειλεί μεγάλο μέρος του πληθυσμού;
Πρέπει να εξετάσουμε εναλλακτικές επιλογές για την προστασία των ανθρώπων».
Η ίδια επανέλαβε πρόσφατα ότι περίπου 40 ελληνικά νησιά είναι ακατοίκητα και θα μπορούσαν, υπό προϋποθέσεις, να αναπτυχθούν εφόσον αποκτηθούν.
Η συζήτηση, που φέρεται να πυροδοτήθηκε από τον φόβο ιρανικών επιθέσεων, περιλαμβάνει ακόμη και σενάρια αγοράς ή ανάπτυξης υποδομών.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα Haaretz, η πρόταση απορρίφθηκε από την πλειονότητα των μελών του διοικητικού συμβουλίου, με το σκεπτικό ότι ο ιδρυτικός σκοπός του JNF δεν περιλαμβάνει την αγορά γης εκτός Ισραήλ.
Η ιδέα της αγοράς ελληνικών νησιών δεν είναι νέα.
Το 2012, η Haaretz είχε αναφέρει ότι είχε εξεταστεί μια παρόμοια πρόταση για τη μίσθωση ή την αγορά ενός ελληνικού νησιού για το ισραηλινό ναυτικό, ωστόσο αυτή κρίθηκε περιττή από τον τότε υπουργό Άμυνας, Ehud Barak.
Eύλογα ερωτήματα
Από ελληνικής πλευράς, έχει κατά καιρούς αναφερθεί ότι το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου εξετάζει τη δυνατότητα μακροχρόνιας μίσθωσης ορισμένων ακατοίκητων νησιών και βραχονησίδων, στο πλαίσιο αξιοποίησης περιουσιακών στοιχείων και μείωσης του δημόσιου χρέους.
Σημειωτέον, η Ελλάδα προχωρά υλοποιεί ιδιωτικοποιήσεις σε ναυπηγεία και λιμάνια για την ενίσχυση των εσόδων της.
Υπενθυμίζεται δε πως τον περασμένο Δεκέμβριο 2025, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu, παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, άφησε αιχμές κατά της Τουρκίας, χωρίς να την κατονομάσει, δηλώνοντας: «Προς όσους φαντασιώνονται ότι μπορούν να αναβιώσουν αυτοκρατορίες και να επιβάλουν την κυριαρχία τους: να το ξεχάσουν. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί».
Ο ίδιος τόνισε επίσης ότι «μαζί θα διασφαλίσουμε ενισχυμένη ασφάλεια, ευημερία και ελευθερία στη Μεσόγειο».
Πάντως, τα σχέδια αγοράς ελληνικών νησιών προκαλούν εύλογα ερωτήματα:
Πώς είναι δυνατόν να τίθεται, έστω και θεωρητικά, ζήτημα αξιοποίησης ελληνικής επικράτειας ως «εφεδρικού σχεδίου» τρίτων χωρών;
Και κυρίως, πώς κάποιοι θεωρούν ότι η Ελλάδα, λόγω οικονομικών πιέσεων, θα μπορούσε να εμφανιστεί «δεκτική» και θετική σε τέτοιες προτάσεις;
Ακόμη και αν οι συγκεκριμένες ιδέες απορρίφθηκαν στο εσωτερικό των ισραηλινών θεσμών, με το επιχείρημα ότι δεν εμπίπτουν στον ιδρυτικό σκοπό οργανισμών όπως το Εβραϊκό Εθνικό Ταμείο, η ίδια η διατύπωσή τους αποκαλύπτει μια ανησυχητική νοοτροπία: την αντιμετώπιση κυρίαρχων εδαφών ως γεωπολιτικών «εργαλείων».
«Άλλοθι»
Η επίκληση της ασφάλειας δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για επικίνδυνες υπερβάσεις.
Δηλώσεις περί «σεναρίων απειλής» και ανάγκης εύρεσης εναλλακτικών λύσεων για την προστασία πληθυσμών δεν νομιμοποιούν την εξαγωγή αυτών των σχεδίων εις βάρος άλλων χωρών.
Την ίδια στιγμή, η αναπαραγωγή από ορισμένα μέσα της ιδέας ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να παραχωρήσει νησιά συνιστά εθνική προσβολή.
Ναι, η χώρα έχει εξετάσει κατά καιρούς μοντέλα αξιοποίησης περιουσιακών στοιχείων, όπως μακροχρόνιες μισθώσεις.
Όμως αυτό απέχει παρασάγγας από σενάρια «εκχώρησης» εθνικού χώρου για γεωπολιτικά σχέδια τρίτων.
Βέβαια, δεν είναι η πρώτη φορά που τέτοιες ιδέες εμφανίζονται.
Ήδη από το 2012 είχαν διατυπωθεί σκέψεις για στρατιωτική χρήση ελληνικού νησιού, οι οποίες τότε απορρίφθηκαν ως περιττές.
Το γεγονός ότι επανέρχονται σήμερα, σε ένα ακόμη πιο εύφλεκτο περιβάλλον, καθιστά την κατάσταση πιο ανησυχητική.
Παράλληλα, οι δημόσιες τοποθετήσεις περί «ασφάλειας στη Μεσόγειο» και οι έμμεσες αιχμές κατά περιφερειακών δυνάμεων ενισχύουν την εικόνα ενός γεωπολιτικού σκηνικού όπου τα ελληνικά νησιά κινδυνεύουν να μετατραπούν σε πιόνια ευρύτερων ανταγωνισμών.
Η Ελλάδα οφείλει να είναι απολύτως ξεκάθαρη: η κυριαρχία της δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης, ούτε «λύση ανάγκης» για κρίσεις άλλων χωρών.
Κάθε διαφορετική ανάγνωση όχι μόνο υπονομεύει τη διεθνή τάξη, αλλά ανοίγει επικίνδυνες πόρτες σε μια ήδη ασταθή περιοχή.
Σε μια εποχή όπου τα σύνορα και η εθνική κυριαρχία δοκιμάζονται παγκοσμίως, τέτοιου είδους σενάρια δεν είναι απλώς ατυχείς σκέψεις.
Είναι προειδοποιητικά σημάδια για το πού μπορεί να οδηγήσει η έλλειψη εθνικής αξιοπρέπειας.
πηγη
